strzałki lub scroll, żeby przechodzić dalej

Geografia, klasa 7

Epoka
lodowcowa

Jak lód grubości kilku kilometrów przyszedł ze Skandynawii i wyrzeźbił Polskę, którą znamy dzisiaj.

przygotował Jakub Zapaśnik, klasa 7A

Krok 1

Czym jest lodowiec?

Kliknij kartę, żeby ją odwrócić.

Jak śnieg zamienia się w lód?

Świeży śnieg to w większości powietrze. Płatki leżą luźno.

Lód ruszył na południe.

Kilkadziesiąt metrów na rok. Przez tysiące lat. Aż przykrył Polskę.

Krok 2

Zimno, ciepło, zimno

Epoka lodowcowa to nie jedna długa zima. Zlodowacenia (glacjały) przeplatały się z ciepłymi przerwami, czyli interglacjałami. Kliknij punkt albo puść całą historię.

Linia pokazuje, jak zmieniała się temperatura przez ostatnie 800 tysięcy lat. Na dole zimno, na górze ciepło.

Krok 3

Lód przychodzi ze Skandynawii

W plejstocenie (od ok. 2,6 mln do 11,7 tys. lat temu) klimat kilka razy mocno się ochłodził. Lądolód skandynawski wtedy rósł i wkraczał na Polskę. Wybierz zlodowacenie.

Dziś

Kliknij zlodowacenie i zobacz, jak daleko sięgał lód.

Potem przyszło ciepło.

Lód topniał i cofał się na północ. Wszystko, co niósł, zostało na miejscu.

Krok 4

Co lądolód zostawił po sobie?

Lód niósł ze sobą piasek, żwir, glinę i ogromne głazy. Gdy się roztopił, wszystko zostało na miejscu. Przejdź kroki od 1 do 4, a potem klikaj w świecące punkty.

← północ (Skandynawia)     południe →
Jak to działa? Klikaj kroki od 1 do 4 i patrz, jak lądolód buduje teren.

Krok 5

Zgadnij, jakie to jezioro

Większość polskich jezior to pamiątka po lodzie. Zastanów się nad kształtem i kliknij, żeby odsłonić odpowiedź.

A wysoko w górach…

rodziły się lodowce górskie. Lecimy w Tatry.

Krok 6

Lodowce w Tatrach

To prawdziwe Tatry z danych wysokościowych i zdjęć satelitarnych. Przewijaj, a kamera poleci przez góry. Myszką możesz obracać widok.

Kliknij nazwę na mapie, żeby polecieć w to miejsce.

Ładuję prawdziwe Tatry…

Krok 7

Z litery V w literę U

Rzeka wcina się w dno i robi dolinę w kształcie litery V. Lodowiec jest szeroki i ciężki, szoruje dno i boki, więc dolina zmienia się w literę U (dolina żłobowa).

rzekaprzychodzi lodowieclód znika
Dolina Pięciu Stawów Polskich
Dolina Pięciu Stawów Polskich. Widać szerokie dno i strome ściany, czyli typowe U. Stawy leżą w zagłębieniach wyżłobionych przez lód.

Krok 8

Ciekawostki z epoki lodowcowej

Kliknij, żeby odsłonić.

Do nauki

Ucz się na spokojnie

Fiszki: zobacz pojęcie, spróbuj sobie przypomnieć, odwróć kartę. Słowniczek: wszystkie pojęcia z działu w jednym miejscu.

0zostało do nauczenia

Kliknij kartę, żeby ją odwrócić. „Jeszcze nie umiem” wkłada ją z powrotem na spód.

Sprawdź się

Quiz dla klasy

Najważniejsze w pigułce

  1. Lądolód skandynawski wkraczał na Polskę co najmniej trzy razy: zlodowacenia południowopolskie, środkowopolskie i północnopolskie.
  2. Północ Polski (pojezierza) ma rzeźbę młodą: moreny, jeziora, ozy, kemy, drumliny. Ostatni lód zniknął ok. 12 tys. lat temu.
  3. Środek Polski ma rzeźbę starszą i bardziej wygładzoną. Przez niziny ciągną się szerokie pradoliny.
  4. W Tatrach lodowce górskie zrobiły cyrki, doliny U i jeziora takie jak Morskie Oko.
Prezentację i stronę przygotował

Jakub Zapaśnik

klasa 7A

Dziękuję za uwagę!

Źródła i zdjęcia